İtalya’nın elma üretiminde öne çıkan Val di Non bölgesinde, hasadın bir kısmı eski bir dolomit madeninde saklanıyor. Yer altındaki soğuk hava depoları enerji tüketimini azaltarak elmaların özel bir teleferik sistemiyle taşınmasını sağlıyor. Proje, hem depolama hem de nakliye maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor.
ELMALAR DAĞIN 300 METRE ALTINDA SAKLANIYOR
Trento ilindeki Val di Non ve Val di Sole vadilerinde elma tarımı önemli bir geçim kaynağı oluşturuyor. Bölgedeki binlerce aile çiftçisi, 16 kooperatiften oluşan Melinda konsorsiyumu çatısı altında faaliyet gösteriyor.
Konsorsiyum, hasat edilen elmaları boyut, renk ve kalite kriterlerine göre ayırarak paketliyor. Ürünlerin bir kısmı kısa sürede satışa sunulurken geri kalan kısım ise aylar boyunca tazeliğini koruyabilmesi için depolama işlemi gerçekleştiriliyor. Bu amaç doğrultusunda eski Rio Maggiore dolomit madeninde yerin yaklaşık 300 metre altında soğuk hava depoları inşa edildi.
ENERJİ TÜKETİMİ YÜZDE 30 AZALIYOR
Yer altındaki kaya yapısı, sıcaklığın daha stabil kalmasına yardımcı oluyor. Elmalar yaklaşık 1 derece sıcaklıkta ve yüzde 1 oksijen konsantrasyonunda korunuyor. Kontrollü koşullar, meyvelerin olgunlaşma sürecini yavaşlatarak daha uzun süre saklanmasını sağlıyor.
Melinda’nın açıklamalarına göre yer altı depolama sistemi, geleneksel yer üstü tesislerine kıyasla yaklaşık yüzde 30 daha az enerji harcıyor.
KAMYONLARIN YERİNİ ELMA TELEFERİĞİ ALDI
Ağustos 2025’te faaliyete geçen Funivia delle Mele adlı teleferik, Predaia’daki işleme tesisini eski madene bağlıyor. Yaklaşık 1,3 kilometre uzunluğundaki hatta 28 yük kabini bulunuyor.
Her kabin üç büyük meyve konteyneri taşıyabiliyor ve sistemin saatlik kapasitesi yaklaşık 138 ton olarak hesaplanıyor. Proje açıklamalarında bu miktar 150 ton olarak belirtiliyor.
İtalyan hükümetine göre teleferiğin yılda yaklaşık 5 bin kamyon seferini ortadan kaldırması bekleniyor. Böylece hem yerel yollar üzerindeki trafik yoğunluğunun hem de taşımacılıktan kaynaklanan emisyonların azaltılması hedefleniyor.
